Aparat Morse’a: dokumentacja i instrukcja obsługi

Aplikacja: morse.komputerowka.pl Wersja dokumentacji: 2.0 (październik 2026) Autor: Arnold Basiński, Komputerowka.pl

Aparat Morse’a to przeglądarkowy symulator klucza telegraficznego do nauki alfabetu Morse’a. Uczeń nadaje sygnały myszą, spacją albo palcem. Aplikacja na bieżąco pokazuje kropki i kreski, rozpoznaje litery i zapisuje sygnały na taśmie papierowej.

---

---

1. Wymagania

• Aktualna przeglądarka: Chrome, Edge, Firefox, Safari, Opera.
• Komputer z myszą lub klawiaturą, tablet albo smartfon z ekranem dotykowym.
• Głośniki lub słuchawki, jeśli chcesz słyszeć ton.
• Nie trzeba niczego instalować ani zakładać konta.

2. Szybki start

1. Otwórz morse.komputerowka.pl.
2. Przytrzymaj klucz telegraficzny: kliknij go myszą, naciśnij spację albo dotknij palcem.
3. Krótkie naciśnięcie daje kropkę (·), a dłuższe kreskę (−).
4. Zrób krótką przerwę, a aparat sam zapisze literę w polu „Odebrany tekst”.
5. Na początek nadaj SOS:

   1	··· −−− ···

   .

Uwaga: dźwięk włącza się dopiero po pierwszym naciśnięciu klucza. Tego wymagają przeglądarki, więc to nie jest błąd.

3. Budowa ekranu

Element	Co pokazuje
Lampka sygnałowa	Świeci, gdy klucz jest wciśnięty albo aparat sam nadaje.
Tempo	Ustawione tempo w słowach na minutę (sł/min).
Twoje tempo	Tempo zmierzone na podstawie Twoich ostatnich naciśnięć.
Klucz telegraficzny	Mosiężna dźwignia na drewnianej podstawie. Po naciśnięciu opada, a na styku pojawia się iskra.
Wskaźnik długości	Pasek, który rośnie podczas naciskania. Do środkowej kreski to kropka, a za nią kreska.
Taśma papierowa	Przesuwający się zapis sygnałów z rozpoznanymi literami.
Bieżący znak	Kropki i kreski nadawanej teraz litery oraz podpowiedź, jaka to litera.
Kod 0/1 i sygnał	Ten sam znak zapisany zerami i jedynkami (patrz punkt 6.5).
Odebrany tekst	Rozpoznany tekst na papierze z maszyny do pisania. Nierozpoznany znak to czerwony 1 ? .
Liczniki	Liczba znaków, kropek i kresek.
Zakładki trybów	Nadawanie swobodne, Ćwiczenie nadawania, Odbiór na słuch, Tłumacz tekstu, Morse i kod 0/1.
Tabela alfabetu	Wszystkie znaki z kodami. Kliknięty znak zostaje odtworzony.

Przyciski pod tekstem

• Odstęp wstawia odstęp między słowami ręcznie.
• Cofnij usuwa bieżący, niedokończony znak albo ostatnią literę.
• Wyczyść czyści tekst i liczniki.
• Kopiuj kopiuje odebrany tekst do schowka.
• Odtwórz tekst: aparat sam nadaje odebrany tekst.

4. Jak nadawać

Urządzenie	Sposób
Mysz	Wciśnij i przytrzymaj lewy przycisk na kluczu.
Klawiatura	Wciśnij i przytrzymaj spację.
Telefon / tablet	Dotknij klucza palcem i przytrzymaj.

Wskazówka: patrz na wskaźnik długości pod kluczem. Puść przed środkową kreską, a będzie kropka. Puść za nią, a będzie kreska. Gdy pasek przekroczy środek, zmienia kolor.

5. Rozpoznawanie znaków i zasady czasu

Alfabet Morse’a opiera się na jednostce czasu. Jej długość zależy od tempa:

jednostka (ms) = 1200 ÷ tempo (sł/min)

Przy domyślnym tempie 10 sł/min jednostka trwa 120 ms.

Element	Długość wzorcowa	Przy 10 sł/min
Kropka ·	1 jednostka	120 ms
Kreska −	3 jednostki	360 ms
Przerwa wewnątrz znaku	1 jednostka	120 ms
Przerwa między literami	3 jednostki	360 ms
Przerwa między słowami	7 jednostek	840 ms

Jak aparat decyduje:

• Naciśnięcie krótsze niż 2 jednostki to kropka, a dłuższe to kreska. Aktualny próg w milisekundach widać pod wskaźnikiem.
• Cisza trwająca 3 jednostki oznacza koniec litery, więc znak zostaje zapisany.
• Cisza trwająca 7 jednostek oznacza koniec słowa, więc pojawia się odstęp.
• Układ kropek i kresek, którego nie ma w alfabecie, daje czerwony

  1

  ?

  .

Twoje tempo to mediana długości ostatnich 20 sygnałów, przeliczona na słowa na minutę. Jeśli wyraźnie różni się od ustawionego tempa, dopasuj suwak Tempo. Rozpoznawanie stanie się wtedy dokładniejsze.

Zasady czasu z aktualnymi wartościami w milisekundach widać też w zakładce Nadawanie swobodne.

6. Tryby pracy

6.1 Nadawanie swobodne

To tryb domyślny. Nadajesz dowolny tekst, a aparat zapisuje go w polu „Odebrany tekst”. Najlepiej sprawdza się do zabawy, nauki i nadawania imion.

6.2 Ćwiczenie nadawania

Aparat pokazuje literę lub słowo, a uczeń nadaje je kluczem.

• Poprawnie nadana litera zmienia kolor na zielony i pokazuje swój kod.
• Przy błędzie pojawia się dokładna informacja, np. „Nadano E (·), a potrzebne było T (−)”. Litera nie przepada, można spróbować jeszcze raz.
• Po nadaniu całego słowa licznik Poprawne słowa rośnie, a po chwili pojawia się nowe zadanie.

Przyciski:

• Pokaż kod / Ukryj kod włącza podpowiedź kodu pod każdą literą.
• Posłuchaj wzoru: aparat nadaje zadanie, żeby było słychać, jak powinno brzmieć.
• Następne pomija zadanie.

Poziomy (wspólne z trybem odbioru):

Poziom	Zawartość
Łatwe litery	E T I A N M S O
Wszystkie litery	A–Z
Krótkie słowa	np. SOS, KOT, DOM, LAS, MAMA
Dłuższe słowa	np. SZKOŁA, RADIO, KOMPUTER, TELEGRAF
Polskie znaki	Ą Ć Ę Ł Ń Ó Ś Ź Ż oraz słowa z nimi
Cyfry	0–9

6.3 Odbiór na słuch

Odwrotność nadawania: aparat nadaje, a uczeń odgaduje.

1. Kliknij Nowy sygnał i posłuchaj.
2. Wpisz, co usłyszałeś, i naciśnij Enter lub Sprawdź.
3. Powtórz odtwarza sygnał jeszcze raz, a Pokaż odpowiedź ujawnia rozwiązanie.

Podczas odbioru taśma pokazuje sygnały, ale nie pokazuje liter, żeby nie zdradzać odpowiedzi.

6.4 Tłumacz tekstu

Wpisz dowolny tekst, a aparat od razu pokaże jego kod Morse’a. Litery oddzielone są odstępem, a słowa ukośnikiem

. Znaki, których nie ma w alfabecie Morse’a, zostają podświetlone na czerwono.

• Nadaj automatycznie: aparat nadaje tekst. Klucz porusza się sam, a lampka mruga.
• Zatrzymaj przerywa nadawanie.
• Kopiuj kod kopiuje zapis w kropkach i kreskach (

  1

  .

  i

  1

  -

  ).

6.5 Morse i kod 0/1

Ten tryb pokazuje, że alfabet Morse’a to kod dwójkowy. Wpisz tekst, a aplikacja wyświetli każdy znak na cztery sposoby:

Kolumna	Opis	Przykład dla A
Morse	kropki i kreski	1 ·−
Kropka=0, kreska=1	zapis bez informacji o czasie	1 01
Sygnał w czasie	1 = dźwięk przez jedną jednostkę, 0 = cisza	1 10111
Komputer (UTF-8)	jak literę zapisuje komputer	1 01000001

Nad tabelą widać pasek sygnału dla całego tekstu. Każde pole to jedna jednostka czasu, a pomarańczowe pola to dźwięk. Przy literach stosuje się przerwę

, a między słowami.

Najważniejszy wniosek dla ucznia: kody Morse’a mają różną długość (E =

, I =, S =), więc potrzebne są przerwy. Komputer używa stałej liczby bitów na znak, więc przerw nie potrzebuje. Polskie litery w UTF-8 zajmują 2 bajty, np. Ą =.

7. Ustawienia

Ustawienia są pod taśmą papierową. Aplikacja zapamiętuje je w przeglądarce.

Ustawienie	Zakres	Domyślnie	Opis
Tempo	5–30 sł/min	10	Zmienia długość jednostki czasu, a więc wszystkie progi. Początkującym polecamy 5–8.
Ton	400–1000 Hz	650 Hz	Wysokość dźwięku.
Głośność	0–100%	50%	Głośność tonu i stuku.
Dźwięk tonu	wł./wył.	wł.	Włącza lub wyłącza ton, a lampka działa dalej.
Stuk klucza	wł./wył.	wł.	Mechaniczne kliknięcie przy naciśnięciu i puszczeniu.

W klasie: jeśli wiele komputerów nadaje naraz, warto, żeby uczniowie wybrali różne tony albo użyli słuchawek.

8. Tabela alfabetu

• Znaki są pogrupowane: litery, polskie znaki, cyfry, znaki interpunkcyjne.
• Kliknięty znak zostaje nadany przez aparat.
• Podczas nadawania tabela podświetla podpowiedzi. Jasne obramowanie mają znaki, do których może prowadzić aktualny układ kropek i kresek. Wypełnione pole to znak, który pasuje dokładnie.
• Lista wyboru nad tabelą przełącza zapis: kropki i kreski, 0 i 1 albo sygnał 1/0.

9. Skróty klawiszowe

Klawisz	Działanie
1 Spacja (przytrzymaj)	Klucz telegraficzny
1 Backspace	Cofnij ostatni znak
1 Esc	Anuluj bieżący znak i zatrzymaj automatyczne nadawanie
1 Enter	Sprawdź odpowiedź w trybie odbioru

Skróty nie działają, gdy kursor jest w polu tekstowym. Dzięki temu w trybie odbioru można normalnie pisać spacje.

10. Obsługiwane znaki

• Litery: A–Z
• Polskie znaki: Ą

  1

  ·−·−

  , Ć

  1

  −·−··

  , Ę

  1

  ··−··

  , Ł

  1

  ·−··−

  , Ń

  1

  −−·−−

  , Ó

  1

  −−−·

  , Ś

  1

  ···−···

  , Ź

  1

  −−··−

  , Ż

  1

  −−··−·

• Cyfry: 0–9
• Znaki:

  1

  .

  1

  ,

  1

  ?

  1

  !

  1

  /

  1

  =

  1

  -

11. Instalacja na własnym serwerze

Aplikacja to jeden statyczny plik

. Nie potrzebuje PHP, bazy danych ani instalacji.

1. Rozpakuj archiwum

   1	aparat-morsea.zip

   .
2. Wgraj plik

   1	index.html

   przez FTP do katalogu subdomeny, np. katalogu przypisanego do

   1	morse.komputerowka.pl

   .
3. Otwórz adres w przeglądarce.

SEO: w sekcji

pliku jest zakomentowany adres kanoniczny. Odkomentuj go i ustaw właściwy adres:

1
2
<link rel="canonical" href="https://morse.komputerowka.pl/">

<meta property="og:url" content="https://morse.komputerowka.pl/">

Osadzenie w WordPressie (blok „Własny HTML”):

1
<iframe src="https://morse.komputerowka.pl/" style="width:100%;height:2400px;border:0" title="Aparat Morse'a"></iframe>

Dla lepszej widoczności w Google lepiej linkować bezpośrednio do aplikacji niż ją osadzać.

Czcionki ładują się z Google Fonts. Bez dostępu do internetu aplikacja dalej działa, tylko z czcionkami zastępczymi.

12. Pomysły na lekcję

1. Rozgrzewka (5 min): każdy nadaje swoje imię w trybie swobodnym.
2. Trening liter (10 min): ćwiczenie nadawania, poziom „Łatwe litery”, potem „Wszystkie litery”. Kto zdobędzie 10 poprawnych bez podpowiedzi?
3. Szyfrowane wiadomości w parach (10 min): jedna osoba nadaje krótkie słowo, druga odczytuje je tylko ze słuchu.
4. Morse a komputer (10 min): zakładka „Morse i kod 0/1”. Dyskusja: dlaczego Morse potrzebuje przerw, a komputer nie? Co to jest kod o stałej i zmiennej długości?
5. Zadanie domowe: nadaj SOS, zapisz go w zapisie sygnałowym i policz, ile jednostek czasu trwa (odpowiedź: 27).

Powiązane tematy z podstawy programowej: kodowanie informacji, system dwójkowy, historia informatyki i telekomunikacji.

13. Rozwiązywanie problemów

Problem	Rozwiązanie
Nie słychać dźwięku	Naciśnij klucz raz, bo dźwięk startuje dopiero po pierwszej interakcji. Sprawdź suwak Głośność, opcję Dźwięk tonu i wyciszenie karty w przeglądarce. Na iPhonie wyłącz tryb cichy.
Kreski zamieniają się w kropki	Naciskaj dłużej albo zmniejsz Tempo.
Litery łączą się w jedną (np. zamiast „ET” pojawia się „A”)	Rób dłuższe przerwy między literami albo zmniejsz Tempo.
Jedna litera rozpada się na kilka	Nadawaj sprawniej albo zwiększ Tempo.
Spacja przewija stronę	Kliknij raz na klucz albo poza polem tekstowym. Skrót nie działa, gdy kursor jest w polu tekstowym.
Na telefonie strona się przesuwa zamiast nadawać	Naciskaj bezpośrednio na obrazek klucza. Ten obszar blokuje przewijanie.
Ustawienia się nie zapamiętują	Przeglądarka działa w trybie prywatnym albo blokuje dane stron.

14. Prywatność

Aplikacja nie wysyła żadnych danych na serwer i nie wymaga logowania. Jedyne, co zapisuje, to ustawienia (tempo, ton, głośność, widok tabeli). Trafiają one do pamięci przeglądarki (

) na danym urządzeniu. Wyczyszczenie danych przeglądarki przywraca ustawienia domyślne.

---

Aplikacja: morse.komputerowka.pl Kontakt i inne materiały: komputerowka.pl

© 2026 Komputerowka.pl · Arnold Basiński